W piątek (8 listopada) zakończono montaż odrestaurowanego orła i nowej tablicy na Pomniku Niepodległości przy ulicy 3 Maja w Nowogardzie.
Za wszystkim stoi społeczna inicjatywa, a prowadzi ją Mirosław Berezowski – radny Rady Miejskiej w Nowogardzie z Patriotycznego Nowogardu.
Prace wykonano bez udziału środków publicznych – w całości dzięki zaangażowaniu mieszkańców.
„Chcieliśmy przywrócić temu miejscu godność”
– Na jutro jesteśmy umówieni z finalizowaniem ostatnich elementów: tablicy i orła – mówił radny Berezowski dzień przed montażem. – Orzeł wymagał renowacji, uległ sfatygowaniu. Teraz został odnowiony, tak by całość wyglądała godnie – na ile nas stać i na ile jesteśmy w stanie.
Pomnik, o którym mowa, nie jest nowym obiektem.
– Inicjatywa była całkowicie społeczna od samego początku, od 2011 roku. Nie chcieliśmy chodzić pod pomnik Braterstwa Broni z ówczesnym burmistrzem Robertem Czaplą. Szukaliśmy miejsca, które miałoby polski, patriotyczny wymiar. I właśnie tam, przy 3 Maja, odnaleźliśmy taki punkt – wspomina Berezowski.
Historia pomnika
Jak opowiada radny, pierwotny monument ma swoje korzenie w roku 1945.
– Dotarliśmy do informacji historycznych, że ten pomnik został poświęcony i odsłonięty 11 listopada 1945 roku przez pierwszego starostę nowogardzkiego a poświęcił go pierwszy proboszcz tutejszej parafii. Nie zachowały się żadne zdjęcia ani relacje z tamtej uroczystości – to były trudne czasy, ludzie bardziej myśleli, jak przezimować, niż jak budować pomniki – opowiada.
– Władze chciały wówczas pokazać przybyłym pionierom: „macie tu pomnik polski, z polskim orłem, nie bójcie się – tu jest Polska”. I w tym jest symboliczny sens tego miejsca – dodaje.
„Pomnik nie istniał w dokumentach”
– Kiedy sprawdziliśmy, okazało się, że w gminnych rejestrach ten pomnik w ogóle nie istniał pod żadną nazwą. W 2012 roku wystąpiłem do Rady Miejskiej o nadanie mu oficjalnej nazwy. I w lutym 2013 roku radni przyjęli uchwałę: od tego momentu to Pomnik Niepodległości – mówi Berezowski.
– I od 2015 roku zaczęliśmy organizować przy nim Marsz Niepodległości – wspomina radny – Wcześniej jeździliśmy do Szczecina, niektórzy do Warszawy. Ale uznaliśmy, że Nowogard też zasługuje na swoje obchody. Dziś to już tradycja.
Kilkanaście lat później, w czynie społecznym, mieszkańcy postanowili nadać mu nową formę.
– Poprosiliśmy o pomoc artystę Wojciecha Bernasińskiego z Płot, który wyrzeźbił orła. Nie chcieliśmy betonowego, gotowego odlewu. Pomnik to pomnik – coś, czego nie da się podrobić – podsumowuje Mirosław Berezowski.
„Zmieniliśmy tylko to, co wymagało zmiany”
– Tablica z 1945 roku miała treść: Bohaterom poległym w walce o wolność prastarej ziemi słowiańskiej 1945 Rodacy. Po długich rozmowach uznaliśmy, że w tej treści nie ma nic niestosownego. Zmieniliśmy jedynie formę – dodaliśmy kalendarium, cztery daty: 3 maja 1791, 11 listopada 1918, 15 sierpnia 1920 i 17 września 1993 – mówi Berezowski.
– Ta ostatnia data, wyjazd wojsk radzieckich, jest dla nas symbolem współczesnej niepodległości. Bo dopiero wtedy Polska była wolna od obcych wojsk niesojuszniczych. Uznaliśmy, że warto to podkreślić – tłumaczy.
„Nie urzędowy, tylko społeczny”
– Trzeba jasno powiedzieć: nie budowaliśmy tego pomnika za setki tysięcy złotych, jak w Warszawie. My robimy skromniej, ale po swojemu. I przez to, myślę, że godniej.
Burmistrz Michał Wiatr wyraził zgodę, żeby to środowisko patriotyczne zajęło się całością. To był dobry ruch – zaufał nam – mówi Berezowski.
– Każdy, kto miał wolę, dołożył swoje trzy krople potu. I o to chodziło – żeby ten pomnik nie był urzędowy, tylko nasz, społeczny. Bo jak ludzie coś razem tworzą, to później bardziej się z tym identyfikują – dodaje.
„Nie szukamy wielkich słów”
– W sumie chodziło tylko o to, żeby nie pozwolić temu miejscu zniknąć.
Dziś, po 15 latach od pierwszych starań, pomnik jest gotowy na kolejne obchody 11 listopada.
Nie szukamy wielkich słów – wystarczy, że ludzie przyjdą i zatrzymają się na chwilę. To będzie największa nagroda – kończy Mirosław Berezowski.
