W najbliższą środę, 18 marca, radni pochylą się nad projektem uchwały zakładającym emisję wieloletnich obligacji. Nowe środki mają sfinansować rosnącą dziurę budżetową oraz ambitne plany inwestycyjne burmistrza, co długoterminowo obciąży kasę samorządu.
Od oddłużenia po rekordowy deficyt
Za kadencji poprzedniego burmistrza, Roberta Czapli, samorząd spłacił zadłużenie z poziomu 27,5 miliona złotych w 2016 roku niemal do zera. Z danych historycznych wynika jednak, że w ostatnich latach tamtej administracji wydatki regularnie przewyższały dochody, tworząc mniejsze deficyty. Po wyborach w 2024 roku i objęciu stanowiska przez Michała Wiatra, dysproporcja ta osiągnęła niespotykaną dotąd skalę, a planowany deficyt na 2026 rok ma wynieść blisko 19,6 miliona złotych.
Przedłożony radnym projekt uchwały zakłada wyemitowanie obligacji komunalnych, co łącznie zasilić ma gminną kasę kwotą 20 milionów złotych. Fundusze te mają zostać przeznaczone przede wszystkim na pokrycie tegorocznego braku w kasie oraz spłatę wcześniejszych, znacznie mniejszych zobowiązań. Harmonogram zakłada, że gmina będzie spłacać nowy dług przez piętnaście lat, aż do 2041 roku.
Wielomilionowe inwestycje w tle
Całkowity tegoroczny budżet urósł do planowanych 195 milionów złotych. Nowa władza postawiła na intensywny rozwój infrastruktury, rezerwując na wydatki majątkowe 40,9 miliona złotych, co stanowi ogromny skok w porównaniu do lat ubiegłych.
Wśród kluczowych projektów przewidzianych do realizacji znalazła się przebudowa Placu Wolności (Etap II) wyceniana na 18,3 miliona złotych. Kolejne kosztowne zadania to budowa hali sportowej przy SP 2, za 7,9 miliona złotych oraz budowa miejskiego żłobka kosztem 6,1 miliona złotych.
Realizacja tak szerokiego frontu robót w ciągu zaledwie jednego roku to poważne wyzwanie organizacyjne dla urzędników, ale zaciągnięcie wieloletnich zobowiązań niesie ze sobą wymierne koszty finansowe, z którymi będą musiały zmierzyć się przyszłe władze.
Oprocentowanie planowanych obligacji ma być zmienne, oparte na rynkowym wskaźniku WIBOR powiększonym o ustaloną marżę. W przypadku ewentualnego wzrostu stóp procentowych na rynku, same odsetki mogą stanowić znaczące obciążenie dla kasy przyszłego samorządu.
Harmonogram wykupu zakłada czteroletnią karencję w spłacie kapitału, co oznacza, że realne uszczuplanie budżetu z tytułu rat rozpocznie się dopiero w 2030 roku.
Koszty obsługi i demograficzna pułapka
Raty kapitałowe będą systematycznie rosnąć od miliona złotych początkowo do dwóch i pół miliona na samym końcu okresu finansowania. Taka struktura spłat budzi poważne obawy w świetle niekorzystnych trendów demograficznych, ponieważ populacja gminy systematycznie spada i proces ten najprawdopodobniej się utrzyma. Malejąca liczba podatników przy jednoczesnej presji na sztywne wydatki stawia pod znakiem zapytania długoterminową stabilność.
Sygnałem ostrzegawczym jest również to, że dochody bieżące ledwo pokrywają wydatki bieżące. Dodatkowo od początku tego roku finanse nowogardzkiego samorządu są obiektem doraźnej kontroli prowadzonej przez Regionalną Izbę Obrachunkową.
