Komisja Europejska opublikowała szczegółowe statystyki dotyczące bezpieczeństwa na drogach za rok 2024 oraz wstępne prognozy na rok 2025. Z raportów wynika, że choć cała Unia Europejska powoli zbliża się do celu „Vision Zero”, czyli całkowitego wyeliminowania ofiar śmiertelnych do 2050 roku, tempo tych zmian w wielu krajach wciąż jest niewystarczające. W 2024 roku na drogach wspólnoty zginęło 19 940 osób, co stanowi spadek o 2% w stosunku do roku poprzedniego.
Polska na tle europejskich sąsiadów
W ogólnym zestawieniu Polska wyrasta na jednego z liderów zmian. Od 2019 roku nasz kraj odnotował spadek liczby ofiar śmiertelnych o 35%, co obok Litwy i Słowenii jest jednym z najlepszych wyników w całej Unii Europejskiej. Dzięki tak dynamicznej poprawie Polska znajduje się obecnie na ścieżce pozwalającej realnie myśleć o osiągnięciu unijnego celu, jakim jest redukcja liczby ofiar o połowę do 2030 roku. Mimo to, statystyki za sam rok 2024 pokazują stabilizację – liczba ofiar w Polsce wyniosła 1 896 osób, co przy przeliczeniu na milion mieszkańców daje wskaźnik 52. Dla porównania, najbezpieczniejsze drogi w Europie mają Szwedzi (20 zgonów na milion) oraz Duńczycy (24 zgony na milion).
Wyzwania i nowe zagrożenia w ruchu drogowym
Eksperci Komisji Europejskiej zwracają uwagę, że bezpieczeństwo na drogach to nie tylko statystyki, ale przede wszystkim realne koszty społeczne i gospodarcze, szacowane na około 2% PKB Unii Europejskiej. Głównymi problemami pozostają niezmiennie: nadmierna prędkość, jazda pod wpływem alkoholu, rozpraszanie uwagi kierowców oraz brak zapiętych pasów. Pojawiają się jednak nowe wyzwania, do których zaliczono rosnącą popularność e-hulajnóg, starzenie się społeczeństwa oraz stopniowe wprowadzanie pojazdów autonomicznych. Warto odnotować, że wstępne dane za pierwszą połowę 2025 roku dla Polski są optymistyczne i wskazują na dalszy trend spadkowy w liczbie tragicznych zdarzeń.
Współpraca międzynarodowa i lokalne rozwiązania
Poprawa statystyk to efekt nie tylko zmian w przepisach, ale także wymiany doświadczeń między państwami. W ramach projektu Road Safety Exchange eksperci z 19 krajów, w tym z Polski, pracowali nad wdrażaniem najlepszych praktyk. W naszym kraju szczególną uwagę poświęcono edukacji w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jednocześnie Komisja Europejska zapowiada dalsze wsparcie finansowe i techniczne dla państw członkowskich, kładąc nacisk na nowoczesną infrastrukturę, systemy inteligentnego transportu oraz eliminację tzw. czarnych punktów na mapach drogowych.
W ubiegłym roku w całej Unii Europejskiej średni wskaźnik śmiertelności wyniósł 45 osób na milion mieszkańców. Choć europejskie trasy należą do najbezpieczniejszych na świecie, ostateczny cel, jakim jest redukcja ofiar o 4,6% rocznie, wciąż wymaga zintensyfikowania działań we wszystkich krajach członkowskich.
