Z racji ładnej pogody oraz wakacyjnej aury, zabrałem się kilka dni temu za zbieranie informacji o jeziorach naszego województwa w celu przygotowania ich rankingu. Pomimo świadomego doboru kryteriów Jezioro Nowogardzkie i tak mnie zaskoczyło… No, nie samo jezioro oczywiście 🙂 Zapraszam do lektury.
Historia Jeziora Nowogardzkiego, a raczej historia jego „wykorzystywania” przez ludzi, dla mojego pokolenia jest swego rodzaju „shit story”. Odkąd pamiętam, jezioro jest zalewane fekaliami, a z opowieści znam też niechlubną historię krochmalni oraz mleczarni, które również „korzystały” z „dobrodziejstw” naszego pięknego jeziora.
Oczywiście wszyscy dzielnie walczą z ostrym cieniem mgły.
Kogo byś nie zapytał spośród osób sprawujących władzę wykonawczą (a są i tacy z władzy uchwałodawczej, którzy podobnie pieją), wszyscy „walczą o lepsze jezioro”. Dla każdego z nich „jezioro to nasza wizytówka”…
Taka wizytówka, że wiele z tych osób do dziś nie widzi, że nasze jezioro po prostu zdechło na naszych oczach… No, ale ile milionów dzielnie wydano w „trosce”, „walce” i pocie czoła… Tego nam nikt nie… yy… odda 🙂 Ta kładka co kilka lat temu odpłynęła i się roztrzaskała przy fontannie najlepiej obrazuje całą tą sytuację 🙂
Tu, tak przy okazji, zadam klasyczne pytanie w próżnię osobom, które sprawują i sprawowały władzę w ostatnich 30 latach, oraz wszystkim tym, którzy z racji różnych pełnionych funkcji są blisko tej, nazwijmy to, gównianej sprawy naszego jeziora. Palec do budki: kto z was w ciągu ostatnich 30 lat korzystał z naszego jeziora? Kto z was się w nim kąpał? Czy jednak wolicie wyjechać stąd czym dalej i tam rozkoszować się dobrodziejstwami rekreacyjnymi? Ehh…
Swoją drogą gratuluję każdemu, kto podejmuje decyzję typu: umożliwiam wam „bezpieczne” kąpanie się w jeziorze, ale sam lub sama z niego nie skorzystam 🙂
To tak gwoli wstępu, aby delikatnie zarysować, skąd u mnie pomysł na ranking jezior 🙂
Sam ranking oczywiście opublikuję, ale tutaj nie będę się z nim rozprawiał, ponieważ mam nadzieję, że choć kilka osób znajdzie tam swoją destynację na najbliższą przygodę lub wypoczynek.
Znając historię naszego jeziora, podczas tworzenia planu całego rankingu dodałem kilka kategorii, które przynajmniej trochę powinny podnieść punktację Nowogardu. Heheh, no w teorii oczywiście, bo twórczość i kreatywność urzędnicza nie przestają mnie zaskakiwać ani już nawet dziwić 🙂
Otóż jedną z kategorii jest odległość kąpieliska od centrum danej miejscowości. Cieszyłem się, że w wynikach zobaczę Nowogard. Tak, tak, cieszyłem się, ale dopiero po tym, jak skorygowałem dane: odległość PLAŻY od centrum 🙂
Plaża czy kąpielisko… Co to za różnica?
No, duża, się okazuje, mój drogi czytelniku, moja droga czytelniczko. Plaża to po prostu teren przeznaczony do wypoczynku, najczęściej pokryty piaskiem. Na dobrą sprawę nie musi nawet mieć dostępu do otwartej wody. Tyle.
Jednak aby dane miejsce było kąpieliskiem w rozumieniu prawa wodnego… No, tutaj trzeba się trochę nagimnastykować:
1. wydzielony i oznakowany fragment wód;
2. oficjalne wyznaczenie uchwałą Rady Miejskiej; (*)
3. regularne badania jakości wody; (*)
4. obecność ratowników;
5. sygnalizacja flagami;
6. określony czas funkcjonowania w sezonie.
Wszystko pięknie, wszystko to mamy w Nowogardzie, jaki problem?
GIS 🙂 Główny Inspektorat Sanitarny.
GIS prowadzi oficjalny Serwis Kąpieliskowy. Znajduje się w nim wykaz wszystkich kąpielisk wyznaczonych uchwałami rad gmin. Możemy sprawdzić ich okres funkcjonowania, jakość wody, wyniki badań, infrastrukturę, ewentualne zakazy kąpieli oraz przyczyny ich wprowadzenia.
Wpisuję więc: Nowogard
Brak wyników.
Próbuję ponownie. Jezioro Nowogardzkie. Promenada 3. Powiat goleniowski. Zbliżam mapę.
Nic.
Na dzień 5 sierpnia 2026 roku, według Serwisu Kąpieliskowego GIS, w Nowogardzie oficjalnego kąpieliska nie ma.
Jak to możliwe? Przecież jest plaża, jest pomost, są ratownicy, są boje wyznaczające obszar w wodzie, jest regulamin i są godziny funkcjonowania. Wszystko wygląda jak kąpielisko i zapewne dla większości mieszkańców po prostu kąpieliskiem jest.
Tyle że według dokumentów gminy nim nie jest.
Na znakach ustawionych na mieście znajdziemy określenie „miejsce rekreacji”. Na samej plaży wisi „Regulamin korzystania z miejsca rekreacji”. A ratownicy działają na podstawie zamówienia pod tytułem: „Obsługa ratownicza miejsca rekreacji plaży miejskiej w Nowogardzie w sezonie letnim w roku 2026”.
I nie jest to przypadkowy dobór słów. „Miejsce rekreacji” nie jest kąpieliskiem ani miejscem okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli. W prawie wodnym taka kategoria po prostu nie istnieje.
To neutralna nazwa terenu. Można postawić ławkę, wysypać piasek, ustawić regulamin, zatrudnić ratowników i zaprosić mieszkańców nad jezioro. Nie oznacza to jednak automatycznie, że woda podlega systemowi badań przewidzianemu dla kąpielisk.
Ratownik sprawdza, czy ktoś się nie topi. Nie sprawdza jednak, czy w wodzie znajdują się bakterie Escherichia coli albo enterokoki kałowe.
I tutaj zaczyna się właściwy absurd, a dotyczy on całej Polski.
(*) Dla kąpieliska potrzebna jest uchwała Rady Miejskiej, profil wody, harmonogram pobierania próbek, badania, oceny Sanepidu, publikowanie informacji oraz reakcja na ewentualne zanieczyszczenia.
Jeżeli gmina nie wyznaczy kąpieliska, obiekt nie trafia do GIS. Mieszkańcy nadal mogą przychodzić na plażę, pływać w jeziorze i korzystać z obecności ratowników, ale są pozbawieni dostępu do publicznego systemu informacji o jakości wody przewidzianego dla kąpielisk.
W czym więc tak naprawdę kąpią się mieszkańcy korzystający z jeziora? 🙂
Jeżeli brzmi to jak łatwy sposób na ominięcie niewygodnych obowiązków, to Nowogard pokazuje, jak wygodnie taki mechanizm działa w praktyce. Plaża jest otwarta, są ratownicy, ludzie się kąpią, ale miejsca nie ma w GIS i nie ma też bieżących informacji o jakości wody.
Podobne wątpliwości dotyczące sposobu wyznaczania kąpielisk miała Komisja Europejska.
Komisja zarzuciła Polsce nieprawidłowe wdrożenie unijnych przepisów dotyczących kąpielisk. Prawo unijne mówi bowiem nie tylko o nazwie nadanej miejscu przez gminę. Nakazuje brać pod uwagę faktyczne zainteresowanie kąpielą, wcześniejsze tendencje, istniejącą infrastrukturę, udogodnienia oraz działania zachęcające ludzi do korzystania z wody.
Chyba nikt z mieszkańców Nowogardu nie ma wątpliwości, że plaża w centrum naszego miasta spełnia wszystkie faktyczne przesłanki, które według prawa unijnego przemawiają za wyznaczeniem jej jako kąpieliska 🙂
Polski rząd 21 lipca 2026 roku przyjął projekt zmiany Prawa wodnego właśnie w odpowiedzi na zarzuty Komisji Europejskiej. Projekt trafił już do Sejmu jako druk numer 2866. Ale nadal nie jest to obowiązujące prawo.
A teraz spójrzmy ponownie na Nowogard.
Mamy miejską plażę funkcjonującą od dziesięcioleci. Mamy pomost, wydzieloną strefę w wodzie, ratowników, regulamin, oznakowanie i mieszkańców korzystających z jeziora. Mamy również władze, które nie zamierzają zamykać plaży.
Nie mamy za to kąpieliska w GIS.
Dlatego pytania do burmistrza, ekhm… zadawane w próżnię, nie brzmią, czy mieszkańcy mogą wejść do jeziora. Oczywiście, że mogą, jeżeli nie obowiązuje zakaz kąpieli.
A to też jest ciekawy wątek.
Cesarz Nowogardu, obecny czy którykolwiek z poprzednich, nie może oczywiście własnym dekretem zdecydować, czy w jeziorze znajdują się bakterie. Może jednak zrobić coś znacznie wygodniejszego: nie doprowadzić do uruchomienia przez gminę procedury utworzenia kąpieliska, a tym samym pozostawić plażę poza systemem regularnych badań, ocen Sanepidu i publicznych komunikatów GIS.
W województwie zachodniopomorskim znajduje się około 1650 jezior o powierzchni przekraczającej jeden hektar. Nie wiadomo jednak, ile z nich posiada plaże, ponieważ zwykłe plaże nie są objęte żadnym urzędowym rejestrem. W sezonie 2026 zaledwie 30 nazwanych jezior ma co najmniej jedno oficjalne kąpielisko ujęte w Serwisie Kąpieliskowym GIS.
Nieoficjalny serwis plazujemy.pl pokazuje 153 miejsca oznaczone jako plaże nad jeziorem lub zalewem w województwie zachodniopomorskim. Po uporządkowaniu wpisów odpowiada to mniej więcej 88 różnym jeziorom, ale baza jest społecznościowa, niepełna i czasem zawiera błędne oznaczenia.
Nie mniej, to już pokazuje skalę problemu. Ułamek plaż jest pod kontrolą GIS.
Formalnie kąpielisko wyznacza Rada Miejska, ale projekt uchwały przygotowuje burmistrz na podstawie wniosku organizatora. W przypadku miejskiej plaży w Nowogardzie procedura nie ruszy więc bez działania gminy.
Jeżeli gmina jej nie uruchomi, plaża pozostaje poza Serwisem Kąpieliskowym GIS. Mieszkańcy nie otrzymują wtedy wyników badań i komunikatów publikowanych w tym systemie. Pozostają zdani na badania, które gmina ewentualnie zleci, oraz informacje, które zdecyduje się przekazać. Jednak takie badania to każdy z nas może zrobić na własną rękę (koszt badania: 450 zł). Nic to nie znaczy i o niczym nie świadczy. GIS jest tu jedynym źródłem prawdy.
Jeżeli pojawi się zakaz, kąpać się nie wolno. Jeżeli go nie ma, można wejść do wody, choć z informacji dostępnych na plaży nie wynika, kiedy wodę ostatnio i czy w ogóle w tym sezonie zbadano, kto to zrobił ani co dokładnie w niej znaleziono. Wynika, ale trzeba poszukać tej informacji.
[Edit] Na plaży wisi wynik badania wody z dnia 14 lipca 2026 (zdjęcie zrobione dnia 6 sierpnia 2026):
Cesarz nie decyduje więc, czy bakterie istnieją. Ma jednak realny wpływ na to, czy ich istnienie będzie regularnie, urzędowo i publicznie sprawdzane w systemie przewidzianym dla kąpielisk.
Innymi słowy, mieszkańcy wiedzą tyle, ile powie im miłościwy pan.
I chyba właśnie to najlepiej opisuje sposób sprawowania władzy w Nowogardzie od wielu lat.
Bo proceder ten trwa w najlepsze od 2011 roku.
Europejska Agencja Środowiska posiada historyczny wpis:
* nazwa punktu: NOWOGARD
* typ wody: jezioro
* współrzędne: 53.6714, 15.11, czyli plaża miejska (w google maps „Kąpielisko Miejskie”)
* identyfikator kąpieliska: PL4210404432000007
* okres występowania w rejestrze: od 2005 do 2010 roku
Co więcej, zachowały się oceny:
* 2005: niewystarczająca liczba próbek ( 😂 – spokojnie, dopiero weszliśmy do Unii – uczymy się xD )
* 2006: zakaz kąpieli (😯)
* 2007: niespełnienie obowiązkowych norm (👀)
* 2008: niespełnienie obowiązkowych norm (👀)
* 2009: niespełnienie obowiązkowych norm (👀)
* 2010: spełnienie norm obowiązkowych, ale niespełnienie ostrzejszych wartości zalecanych (😪)
Od 2011 roku wpis już się nie pojawia. (Nauczyliśmy się 😎)
(linki na końcu)
Moje główne pytanie brzmi, dlaczego na plaży nie znajduje się prosta informacja:
„To miejsce nie jest kąpieliskiem ujętym w oficjalnym Serwisie Kąpieliskowym GIS. Jakość wody nie jest tutaj kontrolowana w trybie przewidzianym dla kąpielisk.”?
I właśnie to ostatnie pytanie niech wybrzmi tu najbardziej. W nowogardzkiej bańce facebookowej jesteśmy zalewani „szczęściem” i różowymi frędzelkami. Kiedy jednak przychodzi do rzetelnego, poważnego i UCZCIWEGO informowania mieszkańców… to tu, delikatnie mówiąc, widać poważne braki. Ale co tam, za to rolki na Facebook się szybko nauczyli robić xDˣᴰ
Temat informowania i generalnie komunikacji w naszej gminie, poruszyłem wstępnie w moim ostatnim felietonie pod tytułem „NOWO gard na nowo czy od NOWa”.
Oba te tematy idealnie wpisują się w kryzys informacyjny, który w najlepsze panuje w naszej gminie. (Identyfikacja wizualna to również forma komunikacji). Zachęcam do przeczytania 🙂
Kolejny tekst, właśnie o kryzysie informacyjnym, jaki zapodało nam kilka instytucji parę dni temu, jest już w drodze 🙂
I tak na koniec powtórzę tylko coś, co powiedziałem na początku tego roku naszemu wesołemu burmistrzowi:
„Odkąd Michał Wiatr jest burmistrzem Nowogardu, w Nowogardzie nic się nie zmieniło.”
Do usłyszenia.
Mateusz Świstak
Siwy dym.
Bezpośredni wynik z oficjalnej bazy EEA:
https://water.discomap.eea.europa.eu/arcgis/rest/services/BathingWater/BathingWater_TimeSlider_Dyna_WM/MapServer/8/query?where=BWID%3D%27PL4210404432000007%27&outFields=cc%2CProvince_N%2CBWID%2CPrelev%2CWaterType%2CYear%2CStatus%2CLongitude%2CLatitude&returnGeometry=false&orderByFields=Year
Znaczenie kodów można sprawdzić w słowniku EEA.
https://water.discomap.eea.europa.eu/arcgis/rest/services/BathingWater/BathingWater_TimeSlider_Dyna_WM/MapServer/8
